Trong chăn nuôi hiện nay, đàn vật nuôi ngày càng đối diện với nhiều thách thức như thiên tai, áp lực về môi trường sống ngày càng bị ô nhiễm, dịch bệnh ngày càng gia tăng và có những diễn biến rất phức tạp gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả trong chăn nuôi, bên cạnh đó người chăn nuôi thướng xuyên lạm dụng kháng sinh, sử dụng kháng sinh bừa bãi trong cả phòng bệnh và chữa bệnh cho đàn vật nuôi làm ảnh hưởng rất lớn đến an toàn thực phẩm (tồn dư kháng sinh trong thực phẩm) nó tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay đối với con người việc sử dụng các loại thảo dược ngày càng phổ biến và mang lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe con người. Đối với vật nuôi những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây thảo dược có tiềm năng lớn trong việc thay thế các chất phụ gia tổng hợp và kháng sinh trong chăn nuôi. Từ đó giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ việc lạm dụng thuốc kháng sinh, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh ở vật nuôi và cả con người. Thảo dược có thể được sử dụng trong nhiều hình thức khác nhau như bổ sung vào thức ăn, làm thuốc uống hoặc sử dụng trong việc tắm rửa, vệ sinh cho gia súc, gia cầm, xu hướng sử dụng cây thảo dược trong chăn nuôi đang dần trở thành một giải pháp tiềm năng. Các loại thảo dược không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của đàn vật nuôi mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về sản phẩm an toàn và thân thiện với môi trường.

* Lợi ích của việc sử dụng thảo dược trong chăn nuôi

Tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch cho vật nuôi: Nhiều loại thảo dược như tỏi, sả, lá lốt, và húng quế có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm và cải thiện hệ tiêu hóa. Khi được bổ sung vào khẩu phần ăn, chúng giúp tăng cường hệ miễn dịch của vật nuôi, giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm và cải thiện khả năng sinh sản.

Giảm sự phụ thuộc vào kháng sinh: Trong chăn nuôi truyền thống, kháng sinh được sử dụng rộng rãi để phòng ngừa và điều trị bệnh, nhưng điều này đã gây ra tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng. Sử dụng thảo dược như một giải pháp thay thế tự nhiên giúp giảm thiểu rủi ro này, đảm bảo vật nuôi phát triển khỏe mạnh mà không cần đến các loại thuốc hóa học.

Thúc đẩy phát triển bền vững: Việc sử dụng thảo dược trong chăn nuôi giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt là trong việc xử lý chất thải.

Một số loại cây thảo dược như cỏ mần trầu, chè khổng lồ còn giúp cải tạo đất và giảm xói mòn đất, đồng thời làm giàu hệ sinh thái địa phương.

Nâng cao chất lượng sản phẩm: Thịt, trứng và sữa từ vật nuôi được nuôi dưỡng bằng thảo dược có chất lượng cao hơn, ít tồn dư hóa chất và kháng sinh, từ đó đem đến sản phẩm chất lượng cao và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng.

* Các loại thảo dược hay dùng trong chăn nuôi lơn

Bột cúc tần: Bột cúc tần được sử dụng trong chăn nuôi với nhiều tác dụng như giúp giảm mùi hôi trong chuồng trại, tăng cường sức khỏe đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa cho gia súc, gia cầm. Đồng thời, nó còn giúp tăng cường khả năng miễn dịch và bảo vệ động vật khỏi các loại bệnh nhiễm trùng.

Bột riềng: Thay thế kháng sinh tổng hợp trong thức ăn cho lợn. Khẩu phần ăn của lợn thịt giai đoạn từ sau cai sữa đến 120 ngày tuổi được bổ sung 0,5% bột riềng khô, lợn ở khẩu phần đối chứng ở cùng độ tuổi được cho ăn 2 khẩu phần có bổ sung 50ppm chlotetracyline và không bổ sung kháng sinh. Thí nghiệm được tiến hành theo dõi khả năng sản xuất, khả năng kháng bệnh và chất lượng thân thịt. Kết quả cho thấy lợn được cho ăn khẩu phần có 0,5% bột riềng có khả năng tăng trọng, hiệu quả sử dụng thức ăn, chất lượng thân thịt, các chỉ tiêu huyết học tương đương với đối chứng sử dụng khẩu phần bổ sung kháng sinh. Tỷ lệ ngày con nhiễm hội chứng tiêu chảy và ho thở giảm đáng kể so với lợn ở lô không được bổ sung kháng sinh trong khẩu phần.

Bột rẻ quạt: Cây rẻ quạt được sử dụng để sản xuất chế phẩm thay thế kháng sinh trong chăn nuôi. Chế phẩm thảo dược bổ sung vào thức ăn chăn nuôi thay thế hoàn toàn kháng sinh, giúp đẩy mạnh chăn nuôi an toàn sinh học

Bột cỏ sữa: Cỏ sữa có hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt là Protein và chất xơ, giúp gia súc tăng trưởng nhanh và phát triển cơ bắp tốt hơn, từ đó cải thiện chất lượng thịt; hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt là với những vật nuôi có vấn đề về tiêu hóa hoặc không thể tiêu hóa lactose; hỗ trợ phòng ngừa bệnh tiêu chảy ở lợn con. cải thiện sức khỏe tổng thể của vật nuôi, giúp chúng khỏe mạnh và năng động hơn.  

* Lưu ý khi sử dụng thảo dược trong chăn nuôi

Sử dụng đúng liều lượng: Dù thảo dược có nguồn gốc tự nhiên nhưng cần sử dụng đúng liều lượng để tránh gây tác dụng phụ cho vật nuôi. Nếu sử dụng quá mức, một số loại thảo dược có thể gây kích ứng hoặc rối loạn tiêu hóa.

Kiểm soát chất lượng: Đảm bảo nguồn thảo dược sạch, không bị ô nhiễm thuốc trừ sâu hoặc hóa chất khác. Nếu có điều kiện, tự trồng thảo dược tại trang trại sẽ giúp kiểm soát chất lượng tốt hơn.

Kết hợp hợp lý: Không nên chỉ dựa vào thảo dược, cần kết hợp với các loại thức ăn chính khác để đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho vật nuôi. Thảo dược chủ yếu được sử dụng như một phương pháp hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn thức ăn chính.

Xuân Cộng