Giữa vùng đất trung du trù phú của xã Sơn Lương (tỉnh Phú Thọ), mô hình chăn nuôi dê sinh sản gắn với du lịch sinh thái do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia triển khai từ tháng 4/2025 đến nay đã mang lại những kết quả khả quan, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch trải nghiệm.

Đàn dê của mô hình chăn nuôi dê sinh sản gắn với du lịch sinh thái.

Theo ghi nhận, mô hình được thực hiện tại hộ ông Nguyễn Duy Nhất, với quy mô 84 con dê lai Boer (80 cái, 4 đực). Ngay từ khi đưa dê giống về, cán bộ kỹ thuật đã hướng dẫn hộ dân thực hiện nghiêm ngặt các bước cách ly, chăm sóc và phòng bệnh. Đàn dê được nuôi dưỡng theo quy trình khoa học, bổ sung vitamin, điện giải, tẩy giun sán đầy đủ, giúp tỷ lệ sống đạt 100% — một con số rất ấn tượng đối với giai đoạn đầu của mô hình.

Thức ăn chủ yếu là cỏ voi, cỏ tự nhiên cắt ngắn kết hợp với thức ăn tinh, định lượng chính xác theo từng giai đoạn phát triển. Chuồng nuôi được trang bị đá liếm khoáng chất, đảm bảo cân đối dinh dưỡng. Khi dê đã thích nghi, công tác phối giống được thực hiện đúng quy trình, tỷ lệ phối có chửa đạt 100%. Đến cuối tháng 10/2025, đàn dê cái đã mang thai từ 4–5 tháng, một số đã sinh dê con khỏe mạnh, trọng lượng trung bình trên 2,3 kg/con.

Điểm đáng ghi nhận là công tác thú y được thực hiện chủ động và khoa học. Toàn bộ đàn dê được tiêm phòng các bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, tụ huyết trùng, viêm ruột hoại tử trước khi giao hộ nuôi. Trong quá trình chăm sóc, chỉ có vài cá thể bị nấm da nhẹ hoặc viêm đường hô hấp, nhưng được xử lý kịp thời bằng biện pháp kết hợp giữa thuốc thú y và thảo dược dân gian như nước lá trầu không, phèn chua, i-ốt… Sau 7 ngày điều trị, đàn dê hoàn toàn khỏe mạnh.

Cán bộ dự án kiểm tra mô hình.

Theo đánh giá của nhiều cán bộ kỹ thuật, đây là mô hình có mức độ rủi ro thấp, hiệu quả cao, phù hợp với điều kiện khí hậu và địa hình đồi núi của Phú Thọ.

Theo tính toán, sau 12 tháng, hộ ông Nhất dự kiến thu lãi hơn 207 triệu đồng, tăng 19,7% so với chăn nuôi dê truyền thống. Các chỉ tiêu kỹ thuật đều đạt hoặc vượt so với hộ nuôi ngoài mô hình: Tỷ lệ phối giống có chửa và tỷ lệ sống đạt 100%, tỷ lệ đẻ đạt 91%, số con dê sống đến 3 tháng đạt 90%, khối lượng dê 6 tháng tuổi trung bình 17 kg/con, cao hơn 1 kg so với ngoài mô hình.

Ngoài lợi nhuận từ dê giống và dê thịt, mô hình còn mở hướng thu hút du khách đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm khu sinh thái – một hướng đi sáng tạo, giúp nông hộ tăng thêm thu nhập và quảng bá hình ảnh nông nghiệp thân thiện với môi trường.

Với những hiệu quả đem lại, có thể khẳng định mô hình này không chỉ đơn thuần là một mô hình chăn nuôi, mà còn là một hình mẫu về tư duy kinh tế nông nghiệp hiện đại – biết tận dụng lợi thế tự nhiên để tạo ra giá trị kép: vừa sản xuất, vừa làm du lịch.

Nếu được nhân rộng, đây sẽ là hướng phát triển đầy triển vọng cho các huyện miền núi trung du – nơi quỹ đất rộng, thảm thực vật phong phú, rất phù hợp để chăn nuôi dê theo hướng sinh thái. Người dân không cần đầu tư quá lớn, chỉ cần tuân thủ quy trình kỹ thuật, kết hợp chặt chẽ với cán bộ khuyến nông, chắc chắn sẽ thu được hiệu quả rõ rệt cả về kinh tế lẫn môi trường.

Từ những kết quả bước đầu, có thể khẳng định mô hình chăn nuôi dê sinh sản gắn với du lịch sinh thái tại Phú Thọ là một hướng đi đúng và trúng. Mô hình giúp người dân nâng cao thu nhập, tạo sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh một nền nông nghiệp sinh thái bền vững, thân thiện và hấp dẫn du khách.

Hy vọng trong thời gian tới, với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, mô hình này sẽ tiếp tục được hoàn thiện và nhân rộng ra nhiều địa phương khác, mang lại sinh kế ổn định cho nông dân vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Thái Học-Trung tâm Khuyến nông và Xúc tiến thương mại Ninh Bình