Tháng 8 là thời kỳ cao điểm của mùa mưa ở Bắc Bộ: trung bình có khoảng 19–22 ngày mưa, tổng lượng mưa từ 300 đến 400 mm, đặc biệt tập trung vào buổi chiều và tối, sáng sớm. 

          Vụ mùa 2025, toàn tỉnh gieo trồng 127.310 ha lúa và 15.460 ha rau màu hè thu. Trong tuần qua, trên địa bàn tỉnh đã có mưa vừa, mưa to gây ngập cục bộ một số diện tích lúa mùa và cây hoa mùa tại một số vùng trũng của tỉnh. Trước ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 5 Kajiki, bà con cần chú ý các biện pháp kỹ thuật giúp hạn chế các ảnh hưởng của mưa bão tới sản xuất nông nghiệp, nhất là đối với lúa khi đang trong giai đoạn ôm đòng và trỗ.

          Khi mưa lớn xảy ra và kéo dài cây lúa và các loại cây trồng sẽ chịu nhiều tác động bất lợi, cụ thể:

+ Đối với lúa: 

- Mưa to gây ngập úng, thối rễ: Lúa bị chìm trong nước lâu ngày sẽ thiếu oxy, dẫn đến thối rễ, vàng lá, cây suy yếu, dễ chết.

          Nếu ngập > 3–5 ngày, đặc biệt ở giai đoạn lúa non hoặc lúa làm đòng, khả năng mất trắng rất cao.

- Đổ ngã

          Mưa to kèm gió lớn khiến lúa đang thì con gái hoặc trổ bông bị đổ rạp xuống đất, làm hạt không thụ phấn tốt, dẫn đến lép nhiều.

          Đổ ngã còn làm khó thu hoạch, giảm năng suất từ 20–50%.

- Sâu bệnh phát sinh

          Độ ẩm cao sau mưa lớn tạo điều kiện cho bệnh đạo ôn, bạc lá, khô vằn, rầy nâu phát triển mạnh.

          Các ổ bệnh có thể lây lan nhanh nếu không phòng trừ kịp thời.

- Ảnh hưởng năng suất – chất lượng

          Thời gian ngập càng lâu → tỷ lệ chết càng nhiều.

          Nếu cây lúa sống sót, hạt cũng dễ bị lép, gạo kém chất lượng.

+ Rau màu: rau cải, dưa, cà chua, ớt...

          Rất dễ bị dập nát, úng rễ → chết nhanh, khó khắc phục.

          Trường hợp ngập nhẹ, cây sống nhưng sinh trưởng chậm, cho năng suất thấp.

Như vậy: Khi có mưa lớn xảy ra thì bà con cần chú ý chăm sóc lúa và rau màu như sau để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của mưa bão:

Đối với lúa

- Tiêu úng, thoát nước nhanh

Chủ động mở cống, bơm tiêu thoát nước ngay khi nước mưa rút bớt.

Ở vùng trũng, bà con nên đắp bờ giữ nước vừa phải để tránh đất nứt nẻ sau khi rút quá nhanh.

- Chăm sóc sau khi nước rút

Dùng nước sạch rửa lại ruộng để giảm phèn, độc tố tích tụ sau ngập.

Dặm lại chỗ lúa bị chết bằng mạ dự phòng (nếu còn).

Bón bổ sung phân đạm + kali với lượng nhẹ để giúp lúa phục hồi.

Đối với rau màu

- Tiêu thoát nước nhanh

          Làm rãnh sâu quanh ruộng rau để rút nước ra ngoài.

          Dùng rơm rạ, nilon che gốc để hạn chế dập nát do mưa tiếp theo.

- Chăm sóc sau mưa

          Loại bỏ cây bị dập nát, thối gốc để tránh lây bệnh.

          Phun chế phẩm sinh học, phân bón lá chứa vi lượng giúp cây phục hồi nhanh.

          Xới đất nhẹ quanh gốc để tăng độ thoáng khí, hạn chế úng rễ.

Một số lưu ý chung

• Chuẩn bị mạ dự phòng (đối với lúa) ở vùng cao ráo để dặm lại sau ngập.
• Kiểm tra và gia cố bờ vùng, bờ thửa, cống tiêu trước mùa mưa để thoát nước kịp thời.
• Sau mưa to, tránh bón phân đạm quá nhiều vì dễ làm cây yếu và nhiễm bệnh.
• Ưu tiên dùng thuốc sinh học để phòng bệnh, hạn chế tồn dư khi thu hoạch rau màu.

          Như vậy để hạn chế những ảnh hưởng của mưa bão đối với cây lúa và rau màu, bà con cần chú ý  tiêu úng nhanh – chăm sóc phục hồi – phòng bệnh kịp thời. Đây là 3 nguyên tắc quan trọng nhất để hạn chế thiệt hại sau mưa lớn.

Nguyễn Thị Hồng